homocysteïne, genotype MTHFR

Homocysteïne: een risicofactor voor hart- en vaatziekten.

Over de rol van vitamine B12 en foliumzuur.

Recente onderzoeken hebben aangetoond dat een chronisch teveel aan homocysteïne een belangrijke risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Dan lijkt het logisch om meting van homocysteïne mee te nemen bij preventief onderzoek (1). Maar gebeurt dat ook? En welke factoren zijn er naast DNA-bepaalde risico’s (genotype MTHFR) nog meer van invloed op de homocysteïne waarde?

Wat is homocysteïne?

Homocysteïne is een aminozuur dat in het menselijke lichaam ontstaat bij de aanmaak van het aminozuur methionine. Vrijgekomen homocysteïne wordt onder normale omstandigheden ook weer afgebroken. Hierdoor blijft de hoeveelheid ervan tussen veilige waarden. Die omzetting gebeurt met behulp van een enzym wat afhankelijk is van van B12 en Foliumzuur. Stagneert dit proces dan kan homocysteïne in het bloed blijven circuleren waardoor de waarde kan stijgen.

En te hoog gehalte van homocysteïne in het bloed wordt dit Hyperhomocysteïnemie genoemd, afgekort HCC. Een chronisch teveel aan homocysteïne is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten. Het kan zich net als cholesterol hechten aan de vaatwanden van de grote vaten. Gevormde ‘plaques’ kunnen aanleiding zijn voor ontstekingen aan vaatwanden.

Natuurlijke oorzaken HCC

Een teveel aan homocysteïne kan ontstaan door een diversiteit aan factoren. In onderstaand rijtje een overzicht van mogelijke oorzaken.

  • Door een gebrek aan foliumzuur (MTHFR genotype), vitamine B6, B2, B12  kan HCC ontstaan (2). Deze hebben namelijk een essentiele functie als co-enzym bij de afbraak van homocysteïne .

    Een tekort aan vitamine B12 blijkt overigens vaker voor te komen dan doorgaans wordt aangenomen (5). Studie’s tonen aan dat een verhoogde homocysteïne een indicatie is van een functioneel B12 tekort. Ook al bevinden de bloedspiegels van de B12 zich soms nog in de (lage) normale waarden (3)!
  • Genetische aanleg in relatie tot foliumzuur, het MTHFR genotype (2). Een Chinees onderzoek (4) concludeerde dat 40% van de mensen met een genotype MTHFR 677TT kans heeft  op hoge waarde homocysteïne. Zij hebben van nature moeite met het omzetten van foliumzuur naar de actieve vorm. Deze actieve vorm van foliumzuur is naast B12, B6 en B2, de vorm die nodig is voor het in standhouden van gezonde homocysteïne-spiegels. Mensen met genotype MTHFR 677TT kunnen dit compenseren door de actieve vorm van foliumzuur, 5MTHF, te suppleren.
  • Met het toenemen van de leeftijd neemt het ‘normale’ homocysteïne-gehalte toe met zo’n 5 tot 10% per 10 jaar.

Andere oorzaken van HCC (medicijnen)

  • Hormoonpreparaten (androgenen, levo-dopa), alcoholmisbruik en roken worden ook genoemd als mogelijke veroorzakers van HCC.
  • Medicijngebruik als maagzuurremmers  kunnen via een verminderde opname van B12 invloed hebben op het ontstaan van HCC.
  • Verminderde opname van B12 geldt ook voor de ruim 600.000 Nederlanders die metformine gebruiken volgens dit onderzoek (7) en voor gebruikster van de anti-conceptiepil. (8)
  • Polyfarmacie! Tot slot noem ik in het bijzonder ook polyfarmacie als factor waardoor homecysteïne waarde te hoog kan worden. Polyfarmacie wijst op gebruik van 5 of meer reguliere middelen tegelijkertijd. Uit onderzoek van het RIVM (5) blijkt dat mensen bij wie sprake is van polyfarmacie rekening moeten houden met verminderde vitamine-status.

Normaalwaardes

Het normale homocysteïne-gehalte in het bloed is gesteld op 7 µmol/liter voor mannen en 6 µmol/liter voor vrouwen. Een waarde boven de 15 µmol/liter is te hoog. Dit gehalte moet wel bepaald zijn wanneer iemand 12 uur lang niet gegeten of gedronken heeft (nuchter is).

Ouderdomsziektes

Tegenwoordig wordt er meer en meer gesproken over welvaartziektes zoals hart- en vaatziektes, diabetes en obesitas. Ziektes als alzheimer en parkinson mogen hier ook toe worden gerekend. Een onderzoek uit 2002 liet al een relatie zien tussen de cognitieve functies bij ouderen en de status van homocysteïne en B12 (9). Helaas wordt bij laatst genoemde ziektebeelden de homocysteïne-waarde echter vaak niet bepaald.

Welke conclusie kunnen we hieruit trekken?

Met name vitamine  B12 en foliumzuur zijn key-spelers in de homocysteïne-status. Recent onderzoek (5) laat zien dat naar schatting 1/2 miljoen mensen in Nederland echter een tekort aan vitamine B12 heeft!  Een andere groep mensen heeft op basis van hun genotype een verhoogde kans op een afwijkende foliumzuur-status. Mensen met een risico op hart en vaatziekten zouden er goed aan doen de waardes van homocysteïne, B12 en foliumzuur regelmatig te laten controleren.

Meten is weten

Er zou dus goed aan gedaan worden om bij het in kaart brengen van cardiovasculaire risico’s in ieder geval de waardes van B12, foliumzuur en homocysteine standaard mee te laten bepalen. Zeker wanneer er sprake is van polyfarmacie of bovengenoemde ouderdomsziektes.

Homocysteïne & voeding

Groente, fruit en vooral kiemen (alfalfa, taugé, broccoli kiemen e.d.) bevatten stoffen die een gunstige invloed hebben op de homecycsteine waarde. De meest effectieve anti-homocysteïne producten zijn:
Groentekiemen, avocado, cottage cheese, ricotta, vis, oesters, peulvruchten, ei, uien,
knoflook, noten, zaden (tahin), algen, tarwekiemen, gevogelte, broccoli, koolsoorten, witlof, bladgroenten, muesli en asperges.

Als er ondanks verandering van de voedingsgewoonten nog steeds sprake is van een verhoogd homocysteïnewaarde dan is suppletie raadzaam. Een Orthomoleculair Therapeut kan u daarbij adviseren.

Lees hierover met op de pagina ORTHOMOLECULAIR THERAPIE.


Andere veel gelezen BLOG-post’s


Nieuwsbrieven

Regelmatig publiceer ik ook nieuwsbrieven. 
Je kunt je daarvoor aanmelden met het formulier hieronder.


Tweet
Share